De Onlanden als waterberging

Waarom een waterbergingsgebied?

De afgelopen decennia kende ons land een aantal jaren met extreme wateroverlast door grote hoeveelheden neerslag.
In 1998 moesten in het noorden polders onder water worden gezet om te voorkomen dat kanaaldijken op kritische punten zouden breken.
Ook in 2007 was de situatie kritiek (zie foto's links), maar ging het gelukkig net goed.
Om voortaan beter op dergelijke extreme situaties voorbereid te zijn, is het laaggelegen veenweidegebied in de Kop-van-Drenthe ingericht als waterbergingsgebied.
Hier kan een teveel aan water uit de Drentse beken (Peizerdiep en Eelderdiep) tijdelijk geborgen worden.

In 2008 werd begonnen met de herinrichting van het Leekstermeergebied. De Peizermaden volgden vanaf 2010. De inrichting is in 2013 afgerond.
Het water uit het Peizerdiep en Eelderdiep heeft de ruimte gekregen in een gebied van zo'n 2500 ha tussen het Leekstermeer
en het Paterswoldse Meer: De Onlanden. (Klik hier voor uitleg over de werking waterberging).
In januari 2012 werd het waterbergingsgebied, tijdens een periode met extreem hoog water in Groningen en Drenthe,
versneld in gebruik genomen. Hierdoor werd voorkomen dat het gebied rond de Tolberterpetten onder water liep (zie ook de Nieuwsbrief over deze spannende start).

Door de meer natuurlijke, fluctuerende waterstand wordt het Onlandengebied nu veel natter in herfst en winter en langzaam droger in de lente en zomer.
Hierdoor is het gebied ingrijpend van karakter veranderd. Er is veel meer open water en ook zijn de veenweiden voor een groot deel zo nat geworden
dat de historische term 'Onlanden' weer van toepassing is op het hele gebied.
De natuur ontwikkelt zich voorspoedig naar een moerasbiotoop, met bijbehorende planten, vogels en andere dieren.

Wat is er gebeurd bij de Herinrichting?

Op de plankaarten van het Leekstermeergebied en het Peizer- en Eeldermadengebied is te zien hoe de Herinrichting,
op hoofdlijnen, heeft plaats gevonden (© van de kaarten DLG Drenthe/projectbureau Herinrichting Peize). In september 2008
is begonnen met de uitvoering van het eerste bestek bij Sandebuur en op 29 oktober 2008 vond de officiële start plaats van de werkzaamheden.
Door hoogwaardigheidsbekleders en kinderen van het IVN werd op de kruising van Hooiweg en Onlandse Dijk een bord onthuld met een 'artist-impression'
van het moerasgebied dat hier gaat ontstaan. De Grote Zilverreiger staat symbool voor deze ontwikkeling (foto).

Het gebied is daarna behoorlijk op de schop gegaan. Er is een robuuste ecologische verbinding gerealiseerd tussen het Leekstermeer
en het Paterswoldse Meer en er zijn meerdere verbindingen (slenken) tussen de Drentse beken en het Leekstermeer aangelegd.
Wegen zijn afgesloten en dijken opgeworpen. Er is geplagd en gegraven en nieuwe toeristische paden, kanoroutes en "natuurbeleefpunten" zijn aangelegd.
Op de kaart hieronder wordt door middel van foto's een impressie gegeven van de werkzaamheden op verschillende plekken in De Onlanden.
Door op een stip op de kaart te klikken, kan een foto bekeken worden.



(© kaartmateriaal DLG Drenthe/projectbureau Herinrichting Peize)



Naar boven.