De Onlanden als waterberging

Waarom een waterbergingsgebied?

De afgelopen decennia kende ons land een aantal jaren met extreme wateroverlast door grote hoeveelheden neerslag. In 1998 moesten in het noorden polders onder water worden gezet om te voorkomen dat kanaaldijken op kritische punten zouden breken. Ook in 2007 was de situatie kritiek, maar ging het gelukkig net goed.
Om voortaan beter op dergelijke extreme situaties voorbereid te zijn, wordt het laaggelegen veenweidegebied in de Kop-van-Drenthe ingericht als waterbergingsgebied. Hier kan een teveel aan water uit de Drentse beken (Peizerdiep en Eelderdiep) tijdelijk geborgen worden.

In 2008 werd begonnen met de herinrichting van het Leekstermeergebied. De Peizermaden volgen vanaf 2010 (zie hieronder voor actuele stand van zaken). Naar verwachting is de inrichting in december 2011 klaar. Het water uit het Peizerdiep en Eelderdiep zal dan de ruimte krijgen in een gebied van zo'n 2500 ha tussen het Leekstermeer en het Paterswoldse Meer: De Onlanden. (uitleg werking waterberging)

Door de meer natuurlijke, fluctuerende waterstand wordt het Onlandengebied veel natter in herfst en winter en langzaam droger in de lente en zomer. Hierdoor zal het gebied ingrijpend van karakter veranderen. Er komt veel meer open water en ook zullen de veenweiden voor een groot deel zo nat worden dat de term 'Onlanden' weer van toepassing wordt op het hele gebied. De natuur zal zich naar verwachting gaan ontwikkelen naar een moerasbiotoop, met bijbehorende planten, vogels en andere dieren.

de Stand van Zaken

Op de kaarten van het Leekstermeergebied (1,4 MB) en het Peizer- en Eeldermadengebied (1,9 MB) is te zien hoe de inrichting er, op hoofdlijnen, uit gaat zien (© van de kaarten DLG Drenthe/projectbureau Herinrichting Peize). In september 2008 is begonnen met de uitvoering van het eerste bestek bij Sandebuur en op 29 oktober 2008 vond de officiële start plaats van de werkzaamheden. Door hoogwaardigheidsbekleders en kinderen van het IVN werd op de kruising van Hooiweg en Onlandse Dijk een bord onthult met een 'artist-impression' van het moerasgebied dat hier gaat ontstaan. De Grote Zilverreiger staat symbool voor deze ontwikkeling (foto).

Het gebied gaat behoorlijk op de schop. Er komt een zgn. robuuste ecologische verbinding tussen het Leekstermeer en het Paterswoldse Meer en er komen meerdere verbindingen van de Drentse beken met het Leekstermeer. Wegen worden afgesloten en dijken opgeworpen; er wordt geplagd en gegraven en er worden nieuwe toeristische paden, kanoroutes en "natuurbeleefpunten" aangelegd.
De ligging van bijvoorbeeld de nieuwe geulen en wegen is nog niet helemaal vastgelegd. De praktijk zal moeten uitwijzen wat de beste plek is voor de aanleg hiervan. De voorlopige planning van de werkzaamheden is te vinden in dit schema.

Op de kaart hieronder wordt een overzicht gegeven van de werkzaamheden en het stadium waarin die zich bevinden. Door op een stip op de kaart te klikken, kan een actuele foto van het betreffende gebiedsdeel bekeken worden.
Ook op de website van de Herinrichting Peize (zie Links-pagina), in de lokale kranten en via borden in het gebied wordt actuele informatie over de inrichting gegeven.

opening in de dijk van het Leekstermeer bij Sandebuur; meebewegende waterberging kleinschalige waterberging vistrap en stuw in de Gouw waar die uitmondt in het Eelderdiep de Jarrens is nog niet verbonden met de rest van de waterberging. Daarom staat is het waterpeil hier vaak lager Middelvennen is klaar: permanent onder water de voormalige vuilstort langs de Rodervaart wordt afgedekt met grond en ingericht als uitkijkpunt de Bolmert zuid: plas-dras de Bolmert: open verbindingen met het Leekstermeer ophogen laagte en aanleg dijk bij Eiteweert de Hooiweg is versmald en fietsers hebben hun eigen pad hoek van Roderwolder- en Onlandse Dijk samenkomst zuidelijke slenk en Onlandse Wijk. Op de achtergrond het Groot Waal de Zanddijk is weer verhard dit deel van de Zanddijk is alleen voor fietsers verhard het fietspad aan het eind van de Noorddijk is ook klaar Zuidelijke slenk nu in open verbinding met Leekstermeer nieuw baggelwiekencomplex in de Broekenweering aanleg ecologische verbindingszone dijk Broekenweering het Langmameer staat nu rechtstreeks in verbinding met het Peizerdiep en het Eelderdiep vistrap en stuw in het Eelderdiep bij de kruising met de Weeringse Dijk graven van petgaten bij Woudrustlaan de zuidelijke slenk is nu vrijwel gereed. Hier het punt waar hij de Onlandse Wijk verlaat richting Leekstermeer nieuwe petgaten de Drentse Dijk is weer verhard nieuwe petgaten ten zuiden van de Noorddijk ook het kleinste stukje waterberging functioneert de Roderwolderdijk is vanaf nu alleen door fietsers en wandelaars te gebruiken de fietsbrug in de Onlandse Dijk is klaar een aantal veenterpen langs de Roderwolderdijk wordt afgedekt met folie en grond de ondergrondse gasleiding wordt extra afgedekt tussen de kijkboerderij 't Hoogeveld' en de Drentse Dijk is een fiets- en wandelroute, met brug over het Eelderdiep, gemaakt zo'n beetje het laatste stukje dijk, langs het Groot Waal, wordt aangelegd Aan de oostkant van de Peizerweering wordt een vlonderpad van ongeveer 300 meter lengte aangelegd. Aan het eind van het pad komt een kijkscherm kaart werkzaamheden
(© kaartmateriaal DLG Drenthe/projectbureau Herinrichting Peize)



Naar boven.