het Elsburger Onland


Alleen al vanwege de naam lijkt het logisch dat dit natuurgebiedje bij De Onlanden hoort. Je zou het zelfs de pionier van de Onlandennatuur kunnen noemen.
Al rond 1920 werd een groot deel van het gebied aangekocht door Dr. J.C. Schoute, hoogleraar in de botanie aan de universiteit van Groningen. Hij zag de natuurwaarde van dit verlandende petgatencomplex goed in. Later werd het eigendom van 15 ha ondergebracht in een stichting die tot doel had het natuurschoon te beschermen en zo ongerept mogelijk te bewaren. Nog steeds is het Elsburger Onland particulier bezit. De stichting heeft een eigen site

De verschillende verlandingsstadia van de petgaten in het gebied leveren veel mooie natuur op. Er zijn drijftillen, kraggen, veenmosrietlanden en elzenbroekbosjes, allemaal met veel kenmerkende, en vaak bijzondere, plantensoorten. Zo groeit er bijvoorbeeld Galigaan (enige plaats in Drenthe), een aantal zeldzame kleine zeggensoorten en Ronde Zonnedauw. Met zoveel water doen de libellen het natuurlijk ook goed. Onder meer Glassnijder, Vroege Glazenmaker en Tengere Waterjuffer komen in het gebied voor.

Het Elsburger Onland wordt omgeven door terreinen van Natuurmonumenten, maar ook de nieuwbouwwijk Ter Borch ligt niet ver naar het noorden. De werkzaamheden hier hebben al geleid tot een behoorlijke verlaging van de grondwaterstand in het Onland. Tussen woningen en Onland is, als buffer, een ecologische verbindingszone aangelegd. Dit is een nat gebied, dat niet toegankelijk is voor het publiek, afgezien van een vaar- en fietsverbinding met het Paterswoldse Meer die aan de noordkant komen. Hopelijk zal deze natte buffer, samen met de hogere waterstanden in het hele Onlandengebied, de waterhuishouding in het Elsburger Onland verbeteren.