De Onlanden


In 2009 kreeg het waterbergingsgebied in de
Kop-van-Drenthe officieel de naam 'De Onlanden'.
Deze naam was voorgesteld door een
samenwerkingsverband van de vijf IVN-afdelingen
in de omgeving, het Drentse Landschap en de
Historische Vereniging Roon.
Vanaf 2008 is hard gewerkt aan de inrichting van
het natuur- en waterbergingsgebied. Eind 2012
waren de werkzaamheden vrijwel afgerond.

Hieronder wordt beknopt informatie gegeven over
de historie en over de deelgebieden
van de Onlanden.
In het menu hiernaast kan worden doorgeklikt naar
meer informatie over het Onlandengebied
voor de herinrichting als waterberging, een
impressie van de Herinrichtingswerkzaamheden
en uitleg over de werking van de berging.

Stichting Natuurbelang De Onlanden komt al
sinds 2000 op voor de natuur in het
Onlandengebied en aangrenzende, gelijkwaardige
natuurgebieden. Meer informatie over deze
stichting en hoe u haar kunt steunen door
Onlander te worden, is te vinden via het menu
hiernaast.

Elk halfjaar verschijnt er een Nieuwsbrief met
veel informatie over De Onlanden.
Daarnaast produceren we jaarlijks een rapport
over de broedvogelpopulatie in het gebied en
regelmatig ook een rapport over de Otters in
De Onlanden.
Ook deze publicaties zijn te vinden via
het menu hiernaast.


Deelgebieden van De Onlanden

Op de kaart hiernaast staat het Onlandengebied
aangegeven. Door op de topografische naams-
aanduidingen in de kaart te klikken kan meer
informatie bekeken worden over dat deel van
het gebied.




Op de grens van Drenthe en Groningen


daar is het 2500 ha grote natuur- en waterbergingsgebied De Onlanden te vinden. Ingeklemd tussen het Drentse zand en de Groninger klei ligt hier een laagveengebied, waar van oudsher het water uit de Drentse beken zich verzamelde, alvorens via de Lauwers en het Reitdiep door te stromen naar de Waddenzee. In vroeger tijden was deze 'Kop-van-Drenthe' en het aangrenzende deel van Groningen één groot veenmoeras, echt Onland. Niemand kon er door en ook voor de landbouw was het ongeschikt.

Pas in de Middeleeuwen werd begonnen met de eerste pogingen het gebied te ontwateren. Langzaam slaagde men erin het waterpeil omlaag te brengen en stapje voor stapje kon het gebied in gebruik genomen worden. Eerst alleen 's zomers en vanaf de 19e eeuw het hele jaar door, al bleef het in de winter toch vooral Onland. Nog halverwege de vorige eeuw stond het laagveengebied 's winters soms helemaal blank en stroomde het water over de weg tussen Peize en Groningen.

De afgelopen eeuw is het laagveengebied volledig in gebruik geweest als weidegebied. Weidevogels en ganzen hebben hiervan geprofiteerd en waren er in grote aantallen te vinden. Het gebied werd opgenomen in de EHS en natuurbeherende organisaties kochten grote stukken ervan aan. Natuurmonumenten vooral in de Peizer- en Eeldermaden, Staatsbosbeheer rond het Leekstermeer en het Groninger Landschap aan de (Groninger) noordkant van het meer. Meer info en foto's van de oude situatie is te vinden bij 'De Onlanden vroeger' in het menu links.

Nu is het veenweidegebied terug gegeven aan de natuur. De Drentse beken stromen er weer doorheen en er kan zich opnieuw een moeras ontwikkelen met natuurlijk wisselende waterstanden. Het resultaat van de verandering is al goed te zien. De natuur heeft snel ingespeeld op de verandering en de eerste resultaten zijn boven verwachting. Otters, bijvoorbeeld, zijn al overal in het gebied aanwezig en produceren regelmatig jongen. Over een poosje zullen er misschien ook weer Bevers in De Onlanden voorkomen. De toekomst van dit natuurgebied ziet er dan ook hoopvol uit.




naar boven